Değer Artış Kazancı Nedir? 2021 İstisnasından Yararlanma Şartları Nelerdir?

Ağustos 11, 2021
0 Comments
değer artış kazancı nedir

Gayrimenkul alan ve satan herkesin dikkat etmesi gereken detaylar arasında, değer artış kazancı konusu da bulunur. Peki, değer artış kazancı vergisi ne demek? Değer artış kazancı, herhangi bir malın alındığı bedelden daha yüksek fiyatla satılması durumunda elde edilen kârı tanımlar. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu gereğince vergiye tabi olan değer artış kazancı, miras yoluyla elde edilen taşınmazlardan ya da anne ve babanın çocuğunun üzerine kaydettirdiği mallardan alınmaz. 2021 yılında satış yapacak kişiler ise çeşitli istisnalardan yararlanabilir. İşte değer artış kazancı hesaplama ve istisnalardan yararlanma yolları rehberi… 

2021 İstisnasından Yararlanma Şartları Nelerdir?

Değer artış kazancı istisnası 2021 yılında çeşitli şartlara bağlanmıştır. Bu şartlardan ilki, satışın bir takvim yılı içinde gerçekleşmesi durumunda en fazla 19.000 TL kazanç getirmesidir. 19.000 TL’ye kadar olan kazançlar, vergiden muaf tutulur. Peki değer artış kazancının süresi kaç yıl? Satılan gayrimenkul son 5 yıl içinde satın alınmadıysa ve 5 yıldan daha uzun süredir aynı kişiye aitse bu durum da istisna olarak kabul edilir. Kazancın belirlenen değerlerin üstünde olması durumunda istisna tutarı hesaptan düşülür ve ödenmesi gereken vergi bedeli belirlenir.

Değer Artış Kazancı Beyannamesi Nedir?

Değer artış kazancı beyannamesi, bir gayrimenkulü satın aldıktan sonraki 5 yıl içinde kâr ederek satan kişilerin doldurması gereken bir evraktır. Gayrimenkul satarak vergi mükellefi hâline gelen kişilerin bu durumu, bağlı oldukları vergi dairesine beyanname yoluyla bildirmeleri yasal bir zorunluluktur.

Değer Artış Kazancı Beyannamesi Nasıl Doldurulur ve Nereye Verilir?

Değer artış kazancı beyannamesi örneği, vergi dairesinden alınabilir. Beyannameyi doğru bir şekilde doldurmak için üzerinde bulunan boş alanlara doğru bilgileri girmeniz yeterlidir. Değer artış kazancı beyannamesi, yine vergi dairesine verilir. Başvuru sonucunuzu GİB uygulaması üzerinden kontrol edebilir ve ödemelerinizi de internet yoluyla gerçekleştirebilirsiniz. 

Değer Artış Kazancı Beyannamesi Ne Zaman Verilir?

Değer artış kazancı beyannamesi, vergi dönemlerinde verilir. Satışın gerçekleştiği tarihten sonraki ilk mart ayının 1’i ile 25’i arasında vergi dairesine giderek beyanda bulunabilirsiniz. Değer artış kazancı vergisini mart ve temmuz olmak üzere iki taksitte ödeyebilirsiniz.

Değer Artış Kazancı Vergisinde Zaman Aşımı

Değer artış kazancı arsa, ev gibi taşınmazlar için uygulanır ve 5 yıldan kısa sürede kârla satılan mallar için geçerlidir. 5 yıldan sonra satılan mallar zaman aşımına uğrar ve bu durumda vergi verilmez. 

Değer Artış Kazancı Vergisinde Ceza

Değer artış kazancı bildirmeme, cezaya tabidir. Bildirmeme cezası ise her yıl belirli aralıklarla düzenlenir. Değer artış kazancı vergi cezası da tıpkı vergi oranı gibi TEFE, TÜFE ve ÜFE endeksi gibi değerlere göre hesaplanır. 

Değer Artış Kazancı Ne Zaman Çıktı?

Satış yapmak isteyen pek çok gayrimenkul sahibi, “Gayrimenkul değer artış kazancı vergisi ne zaman çıktı?” sorusuna yanıt arar. 4 Nisan 2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5615 sayılı kanuna tabi olan vergi yükümlülüğü, 2007 yılından bu yana geçerlidir.

Değer Artış Kazancında Düşülecek Giderler Nelerdir?

Değer artış kazancının vergilendirilmesi, çeşitli yöntemlerle hesaplanır. Bu yöntemlerden biri, çeşitli giderler için indirim yapılmasıdır. İndirilecek giderler arasında ilki, her yıl için belirlenen istisna bedelinin vergiden düşülmesidir. Ayrıca satılan gayrimenkul faiz gideri bulunan bir krediyle alınmışsa satış tarihine kadar ödenen kredi faizi de vergiden düşürülür. Gelir vergisi olarak kabul edilen değer artış kazancı vergisi, söz konusu olan gayrimenkul alınırken ya da alındıktan sonraki süreçte yapılan tapu harcı gibi giderler oranında da indirime tabidir. 

Değer Artış Kazancında TÜFE ÜFE Endeksi

Pek çok vergi mükellefi, “Değer artış kazancı vergisi ne kadar?” sorusuna yanıt arar. Gayrimenkul değer artış kazancı, TÜİK tarafından açıklanan resmi TÜFE ÜFE endeksine göre belirlenir. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’ne göre belirlenen vergide satışın yapıldığı tarihten bir ay önceki Yİ-ÜFE değeri kullanılır.

Değer Artış Kazancında Endeksleme

Değer artış kazancının vergisi belirlenirken uygulanan endeksleme formülü, mükellef ve vergi kurumunun haklarını karşılıklı olarak koruma amacıyla tercih edilir. Endeksleme oranları ise %10 seviyesine göre belirlenir. Satış tarihinden önceki ayın ÜFE oranları %10’un üzerindeyse vergi bu oran üzerinden hesaplanır. ÜFE oranının %10’un altında olması durumunda ise satış ve alış fiyatları arasındaki farka göre vergi borcu çıkarılır. 

Değer Artış Kazancı Hesaplama

Değer artış kazancı hesaplama formülü, gayrimenkulün satın alınma tarihine, satın alınma koşullarına, maliyet bedeli ve 5 yıl hesabı gibi detaylarına göre belirlenir. Dar mükellef adı verilen, yatırımını Türkiye’de yapan ancak ikameti yurt dışında bulunan kişiler de değer artış vergisiyle yükümlüdür. Dar mükelleflerin alım satım işlemlerinde döviz tercih edilmişse indirimler belirlenirken dikkat edilen detaylar arasında kur farkı da yer alır.

Değer Artış Kazancı Nelerdir?

Değer artış kazancı, gayrimenkul alım satımı dışında da vergiye tabi olabilen bir durumdur. İki yıldan uzun süre boyunca elde tutulan hisse senetleri dışındaki menkul kıymetlerden doğan kazançlar da vergiye tabidir. Ayrıca telif haklarının hak sahipleri ya da mirasçıları tarafından elden çıkarılmasında da değer artış kazancı vergisi alınır. İşletmelerdeki ortaklıklardan çıkılması ya da faaliyetleri durdurulmuş işletmelerin satışı durumunda da değer artış kazancı vergisi ödenir. Kat karşılığı arsa ya da eski bina satışı durumunda elde edilen gelir de ticari kapsamda değilse ve çoklu işlem yoksa değer artış kazancı olarak kabul edilir.

Değer Artış Kazancı Nasıl Beyan Edilir?

Değer artış kazancı beyan edilirken matrah artırımı, cins tahsisi, cins değişikliği değer artışı gibi durumların mutlaka beyan edilmesi gerekir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 80. kanun maddesi gereğince değer artış kazancı muhasebe kaydı tutulması ve mevzuat detaylarında bahsedilen tüm değer artış kazançları için ayrıca beyanda bulunulması şarttır. Beyanda değer artış tarihi iktisap tarihi, değerleme raporu, istisna hesaplama ve tahsil esası verilerine de yer verilmesi gerekir. Değer artış kazancı konusunda dikkat edilmesi gereken noktalar arasında ticari kazanç ayrımı da bulunur. Eğer değer artış kazancına konu olan kazançlar ticari amaçlarla gerçekleştirilirse ticari kazanç vergisi üzerinden hesaplanır. Bu durumda kurumlar vergisi, KDV ve stopaj gibi vergi türleri değerlendirilir.

Değer Artış Kazancı Nasıl Vergilendirilir?

Değer artış kazancı vergilendirilirken ilk olarak kazancın vergi gerektirip gerektirmediği ve istisna uygulaması için uygun olup olmadığı incelenir. 5 yıldan uzun süre elde tutulmuş gayrimenkullerin ve 2 yıldan uzun süre boyunca saklanmış hisse senetlerinin satışında değer artış kazancı muafiyeti uygulanır. Kişinin vergi mükellefi olduğu belirlenirse vergi kodu ile birlikte vergilendirme süreci başlar. Değer artış kazancı vergisinde ödenmesi gereken miktar, Yİ-ÜFE oranına ya da rayiç bedel ve gayrimenkulun alım fiyatı arasındaki farka göre hesaplanır ve vergi mükellefine bildirilir. 

Değer Artış Kazancı Ödenmezse Ne Olur?

Değer artış kazancı vergisinin ödenip ödenmediği vergi kodu ile takip edilir ve beyan süresi içinde beyanda bulunmayan ya da beyanda bulunsa dahi vergisini ödemeyen vatandaşlar cezalı durumuna düşer. Bu duruma düşen mükellefler, gayrimenkul değer artış kazancı pişmanlık dilekçesi yazarak ceza affı talebinde bulunabilir. Bu durumda vergi oranı, ceza şartları ve zarar mahsubu yeniden değerlendirilir ve kimi durumlarda vergi üzerinde tevkifat da yapılabilir.

Leave a Comment